Spis treści:

• Wniosek Małgorzaty Manowskiej do Trybunału Konstytucyjnego
• Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2023 roku
• Nowelizacja ustawy i jej skutki
• Wątpliwości konstytucyjne i sytuacja w Trybunale

Wniosek Małgorzaty Manowskiej do Trybunału Konstytucyjnego

Prezes Małgorzata Manowska zwróciła uwagę, że garaż pełni tę samą funkcję niezależnie od tego, czy znajduje się w budynku mieszkalnym, czy poza nim. We wniosku podkreślono, że sposób korzystania z garażu nie zależy od jego charakteru prawnego. Tymczasem różnica w stawkach podatku od nieruchomości w obu przypadkach jest ponad dziesięciokrotna.

Wskazano, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczą „pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania pojazdów”. Zgodnie z regulacją obowiązującą od 2024 r., za część mieszkalną budynku mieszkalnego uznaje się również garaż znajdujący się w tym budynku. Maksymalna stawka podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych wynosi 1,19 zł od 1 m² powierzchni użytkowej rocznie. W przypadku pozostałych budynków stawka sięga 11,48 zł.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2023 roku

W październiku 2023 r. Trybunał Konstytucyjny zajmował się już problemem opodatkowania garaży w budynkach mieszkalnych. Orzekł, że niezgodne z konstytucją jest stosowanie wyższej stawki podatku wobec miejsc garażowych posiadających odrębną księgę wieczystą, niż wobec tych przynależnych do lokalu mieszkalnego.

Trybunał stwierdził, że z punktu widzenia prawa podatkowego, nie ma podstaw do różnicowania garaży w budynkach wielomieszkaniowych. W konsekwencji, niższą stawką podatku powinny być objęte wszystkie miejsca przeznaczone na cele mieszkalne, w tym garaże stanowiące przynależność do lokalu.

Nowelizacja ustawy i jej skutki

Jesienią 2024 r. uchwalono nowelizację, w której zapisano, że pomieszczenia do przechowywania pojazdów w budynku mieszkalnym, uznaje się za część mieszkalną tego budynku. Zmiana miała na celu ujednolicenie zasad opodatkowania garaży znajdujących się w budynkach mieszkalnych.

Jednocześnie wprowadzono jednak rozróżnienie, które w praktyce stworzyło dwie kategorie garaży. Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych zostały objęte niższą stawką, natomiast garaże wolnostojące lub zlokalizowane w innych budynkach, nadal podlegają wyższemu podatkowi.

Na ten problem zwracała uwagę m.in. Agata Małecka, ekspertka z firmy PwC. Wyjaśniła, że część właścicieli garaży nadal będzie zmuszona płacić wyższe stawki. Garaże wolnostojące nie zostały bowiem objęte nowymi regulacjami.

Wątpliwości konstytucyjne i sytuacja w Trybunale

Prezes Małgorzata Manowska podkreśliła, że obecny stan prawny narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa, równej ochrony własności oraz równości podatkowej. Sprawa została już zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym, jednak termin jej rozpoznania nie został jeszcze wyznaczony.

Problem komplikuje sytuacja wewnętrzna samego Trybunału. W marcu 2024 r. Sejm przyjął uchwałę, w której wskazano, że rozstrzygnięcia wydane z naruszeniem prawa nie powinny być uwzględniane w działalności organów władzy publicznej. Sejm uznał również, że Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski nie są sędziami TK. Od tamtej pory wyroki Trybunału nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.

Obecnie TK liczy 11 sędziów na 15 przewidzianych stanowisk. Cztery wakaty pozostają nieobsadzone, gdyż większość klubów sejmowych – poza PiS – nie zgłasza kandydatów. To powoduje dodatkowe trudności w pracy Trybunału.

Spór o podatek od garaży, powraca po raz kolejny przed Trybunał Konstytucyjny. Mimo wcześniejszych orzeczeń oraz zmian w przepisach, nadal istnieje istotne rozróżnienie pomiędzy garażami w budynkach mieszkalnych i garażami wolnostojącymi. Decyzja Trybunału w tej sprawie, będzie miała znaczenie dla tysięcy właścicieli nieruchomości w całej Polsce.

Źródło: TVN24